xerizoperissotera.eu

Ενημερωτικό δελτίο

Ημερολόγιο και ώρα

Τι γιορτή είναι σήμερα

Τι γιορτή είναι σήμερα; Δείτε πού θα βρείτε το εορτολόγιο, ποιες γιορτές αλλάζουν με το Πάσχα και τι κάνετε αν το όνομά σας δεν έχει γιορτή.

Δημήτρης Κωνσταντίνου Ενημερώθηκε Χρόνος ανάγνωσης: 8 λεπτά

Τι γιορτή είναι σήμερα

Για να μάθετε τι γιορτή είναι σήμερα, ανοίξτε ένα εορτολόγιο, έντυπο ή ψηφιακό, και δείτε την τρέχουσα ημερομηνία. Η απάντηση αλλάζει κάθε μέρα. Το ορθόδοξο εορτολόγιο αντιστοιχίζει κάθε ημέρα του χρόνου με έναν ή περισσότερους αγίους ή με ένα θρησκευτικό γεγονός, άρα και με τα ονόματα όσων γιορτάζουν εκείνη τη μέρα.

Στην Ελλάδα η ονομαστική εορτή έχει παράδοση εξίσου σημαντική με τα γενέθλια, αν όχι μεγαλύτερη. Παρακάτω θα βρείτε πού να ψάξετε με σιγουριά, γιατί κάποιες γιορτές αλλάζουν ημερομηνία κάθε χρόνο και πώς ξεχωρίζει η ονομαστική εορτή από μια αργία. Θα δείτε επίσης τι κάνετε όταν ένα όνομα δεν έχει δική του γιορτή.

Πώς θα μάθετε τι γιορτή είναι σήμερα και αύριο

Η πιο αξιόπιστη πηγή είναι ένα εορτολόγιο που βασίζεται στο ημερολόγιο της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Οι πιο πρακτικές επιλογές είναι οι εξής:

  • Ιστοσελίδες και εφαρμογές εορτολογίου: εμφανίζουν αυτόματα τη γιορτή της ημέρας, συχνά μαζί με ένα σύντομο βιογραφικό του αγίου.
  • Ημερολόγια κινητών και υπολογιστών: πολλά ενσωματώνουν το ορθόδοξο εορτολόγιο.
  • Έντυπα ημερολόγια: οι ατζέντες και τα ημερολόγια τοίχου ή γραφείου αναγράφουν δίπλα σε κάθε ημερομηνία τον άγιο της ημέρας. Το ίδιο κάνουν τα εκκλησιαστικά ημερολόγια που μοιράζουν ενορίες, σύλλογοι και ιδρύματα στην αρχή κάθε χρονιάς.
  • Ενοριακοί ναοί: συχνά αναρτούν το εορτολόγιο του μήνα στην είσοδο.
  • Ειδήσεις και ραδιόφωνο: πολλά δελτία και πρωινές εκπομπές αναφέρουν στην αρχή ποια γιορτή τιμάται.
  • Εκκλησιαστικά βιβλία: το Μηνολόγιο και το Συναξάρι δίνουν την πλήρη λίστα αγίων ανά ημέρα, με στοιχεία για τη ζωή τους.

Σε πολλές ημέρες τιμώνται περισσότεροι από ένας άγιοι, οπότε η ίδια ημερομηνία μπορεί να αντιστοιχεί σε δύο ή τρία ονόματα. Αν ένα όνομα δεν εμφανίζεται στην πρώτη πηγή, ελέγξτε και σε δεύτερη. Ορισμένα εορτολόγια καταγράφουν μόνο τους πιο γνωστούς αγίους της ημέρας.

Για να μάθετε τι γιορτή είναι αύριο, η λογική είναι η ίδια: κοιτάτε την επόμενη ημερομηνία. Πολλά εορτολόγια δείχνουν ήδη και την αυριανή γιορτή, ώστε να προλάβετε ένα δώρο, ένα τηλεφώνημα ή μια επίσκεψη. Αρκετές οικογένειες σημειώνουν τις γιορτές των δικών τους σε ημερολόγιο τοίχου ή σε εφαρμογή υπενθυμίσεων.

Προσέξτε και την παραμονή. Σε ορισμένες περιοχές οι ευχές και οι επισκέψεις ξεκινούν ήδη από το προηγούμενο βράδυ, ιδίως σε μεγάλες γιορτές όπως τα Χριστούγεννα ή του Αγίου Βασιλείου.

Πώς λειτουργεί το ορθόδοξο εορτολόγιο

Το εορτολόγιο στηρίζεται στο λειτουργικό ημερολόγιο της Εκκλησίας. Οι γιορτές του χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: τις ακίνητες, με σταθερή ημερομηνία, και τις κινητές, που εξαρτώνται από το Πάσχα.

Ακίνητες γιορτές

Οι περισσότερες ονομαστικές εορτές είναι ακίνητες. Αν κάποιος γιορτάζει στις 17 Ιουλίου (Αγία Μαρίνα) ή στις 30 Ιανουαρίου (Τρεις Ιεράρχες), η γιορτή του πέφτει την ίδια ημερομηνία κάθε χρόνο. Έτσι μπορείτε να δείτε από πριν τις γιορτές ολόκληρης της χρονιάς σε ένα πλήρες δωδεκάμηνο εορτολόγιο.

Κάποιοι μήνες έχουν πιο πυκνό εορτολόγιο από άλλους. Ο Ιανουάριος έχει πολλές γιορτές, λόγω των Θεοφανείων και αρκετών μεγάλων αγίων. Ο Αύγουστος είναι αφιερωμένος στην Παναγία, με κορύφωση την Κοίμηση της Θεοτόκου στις 15 Αυγούστου.

Το Πάσχα και οι κινητές γιορτές

Το Πάσχα δεν έχει σταθερή ημερομηνία. Υπολογίζεται κάθε χρόνο με βάση την πρώτη πανσέληνο μετά την εαρινή ισημερία, σύμφωνα με το παλαιό ημερολόγιο. Συνήθως πέφτει μέσα στον Απρίλιο ή στις αρχές Μαΐου.

Γύρω του κινείται μια ολόκληρη σειρά γιορτών, που μετατοπίζονται μαζί του κάθε χρόνο:

  • οι Απόκριες
  • η Καθαρά Δευτέρα, με την οποία αρχίζει η Σαρακοστή
  • η Κυριακή των Βαΐων και η Μεγάλη Εβδομάδα
  • η Ζωοδόχος Πηγή, την Παρασκευή μετά το Πάσχα
  • η Ανάληψη, σαράντα ημέρες μετά το Πάσχα
  • η Πεντηκοστή, πενήντα ημέρες μετά το Πάσχα

Κάποια ονόματα γιορτάζουν με βάση αυτές τις κινητές γιορτές. Για παράδειγμα, η Βάια ή ο Βάιος γιορτάζουν την Κυριακή των Βαΐων, ο Λάμπρος και η Λαμπρινή το Πάσχα, και η Ζωή συχνά τη Ζωοδόχο Πηγή. Για αυτά τα ονόματα η φετινή ημερομηνία δεν ισχύει του χρόνου, οπότε χρειάζεται ενημερωμένο εορτολόγιο για κάθε έτος.

Το Πάσχα επηρεάζει και ορισμένες ακίνητες γιορτές. Όταν η γιορτή του Αγίου Γεωργίου (23 Απριλίου) πέφτει πριν από το Πάσχα, ο εορτασμός μεταφέρεται μετά από αυτό, συνήθως τη Δευτέρα του Πάσχα. Έτσι η γιορτή δεν συμπίπτει με τη νηστεία και το πένθος της Μεγάλης Εβδομάδας. Παρόμοιες μεταθέσεις γίνονται και σε άλλες γιορτές που πέφτουν σε αυτή την περίοδο.

Νέο και παλαιό ημερολόγιο

Η Εκκλησία της Ελλάδος ακολουθεί το νέο ημερολόγιο για τις ακίνητες γιορτές. Για το Πάσχα και τις κινητές γιορτές κρατά το παλαιό (Ιουλιανό). Γι' αυτό το ορθόδοξο Πάσχα συχνά δεν συμπίπτει με το Πάσχα των καθολικών και των προτεσταντών.

Ορισμένες κοινότητες ακολουθούν το παλαιό ημερολόγιο και για τις ακίνητες γιορτές, οπότε οι ημερομηνίες τους διαφέρουν. Προτιμήστε λοιπόν ένα εορτολόγιο που ακολουθεί το ίδιο σύστημα με την ενορία ή την παράδοσή σας.

Το βασικό εορτολόγιο είναι κοινό σε όλη τη χώρα. Πολλές περιοχές όμως τιμούν επιπλέον τοπικούς αγίους και πολιούχους με δικό τους πανηγύρι.

Ονομαστική εορτή, αργία ή απλώς ημέρα της εβδομάδας;

Η ερώτηση για τη σημερινή μέρα δεν σημαίνει πάντα το ίδιο πράγμα. Συνήθως αφορά την ονομαστική εορτή, δηλαδή ποιος άγιος τιμάται και ποιοι γιορτάζουν. Μπορεί όμως να αφορά και μια εθνική ή θρησκευτική αργία. Όταν πάλι κάποιος ρωτά «τι μέρα είναι σήμερα», συχνά θέλει απλώς να μάθει αν είναι Δευτέρα, Παρασκευή ή αργία.

Τι ρωτάμεΤι εννοούμε συνήθωςΠού το βρίσκουμε
Τι γιορτή είναι σήμεραΠοιος άγιος τιμάται, ποιοι γιορτάζουνΕορτολόγιο
Τι μέρα είναι σήμεραΗμέρα της εβδομάδας ή αργίαΗμερολόγιο, πρόγραμμα εργασίας
Τι γιορτή είναι αύριοΠρογραμματισμός ευχώνΕορτολόγιο της επόμενης ημέρας

Οι εθνικές επέτειοι δεν συνδέονται με αγίους αλλά με ιστορικά γεγονότα. Οι κυριότερες είναι δύο:

  • η 25η Μαρτίου, επέτειος της Επανάστασης του 1821, που συμπίπτει με τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου
  • η 28η Οκτωβρίου, επέτειος του «Όχι» στο ιταλικό τελεσίγραφο του 1940

Στις καθιερωμένες αργίες θρησκευτικού χαρακτήρα ανήκουν η Πρωτοχρονιά, τα Θεοφάνεια και η Καθαρά Δευτέρα. Ακολουθούν η Μεγάλη Παρασκευή, η Δευτέρα του Πάσχα και η Δευτέρα του Αγίου Πνεύματος. Στη λίστα μπαίνουν επίσης η Κοίμηση της Θεοτόκου και τα Χριστούγεννα.

Η ονομαστική εορτή, αντίθετα, δεν διακόπτει τη δουλειά ή το σχολείο. Το αν μια ημέρα είναι αργία για εσάς ορίζεται από τη νομοθεσία και μπορεί να διαφέρει ανάμεσα σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα. Τα παραπάνω είναι γενική πληροφόρηση. Αν σας αφορά πρακτικά, συμβουλευτείτε τις επίσημες ανακοινώσεις, τον εργοδότη σας ή έναν ειδικό σε εργασιακά θέματα.

Οι μεγάλες γιορτές του εκκλησιαστικού χρόνου

Το Πάσχα είναι για την Ορθοδοξία η «γιορτή των γιορτών», σημαντικότερη ακόμη και από τα Χριστούγεννα. Το προετοιμάζουν η Σαρακοστή και η Μεγάλη Εβδομάδα και κορυφώνεται με την Ανάσταση τα μεσάνυχτα του Μεγάλου Σαββάτου.

Τα Χριστούγεννα, στις 25 Δεκεμβρίου, ανοίγουν το Δωδεκαήμερο. Αυτό περιλαμβάνει την Πρωτοχρονιά, που είναι και μνήμη του Αγίου Βασιλείου, και κλείνει με τα Θεοφάνεια στις 6 Ιανουαρίου. Η Κοίμηση της Θεοτόκου στις 15 Αυγούστου φέρνει πλήθη σε ναούς και πανηγύρια σε όλη τη χώρα, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την Τήνο.

Ορισμένες ονομαστικές εορτές είναι ιδιαίτερα μεγάλες, γιατί αφορούν πολύ διαδεδομένα ονόματα:

  • 30 Ιανουαρίου: Τρεις Ιεράρχες, η γιορτή των γραμμάτων
  • 23 Απριλίου: Άγιος Γεώργιος
  • 21 Μαΐου: Άγιοι Κωνσταντίνος και Ελένη
  • 26 Οκτωβρίου: Άγιος Δημήτριος

Τι γίνεται όταν ένα όνομα δεν έχει σταθερή γιορτή;

Δεν έχουν όλα τα ονόματα ομώνυμο άγιο στο εορτολόγιο. Συνήθως πρόκειται για νεότερα, σύνθετα ή ξενόγλωσσα ονόματα, όπως Μελίνα, Άλκης ή Άλεξ, που δεν προέρχονται από άγιο της ορθόδοξης παράδοσης. Τότε υπάρχουν τρεις συνηθισμένες λύσεις:

  • Των Αγίων Πάντων: είναι η Κυριακή μετά την Πεντηκοστή, κινητή γιορτή που τιμά όλους τους αγίους, γνωστούς και άγνωστους. Λειτουργεί ως «γενική γιορτή» για όσους δεν βρίσκουν το όνομά τους πουθενά.
  • Τα γενέθλια: πολλοί γιορτάζουν αυτή την ημέρα αντί για ονομαστική εορτή. Η συνήθεια έχει απλωθεί τις τελευταίες δεκαετίες, ακόμη και σε όσους έχουν όνομα με γιορτή.
  • Συγγενικό όνομα: κάποιοι συνδέουν το όνομά τους με γνωστό άγιο, όταν υπάρχει ετυμολογική ή ηχητική συγγένεια.

Υπάρχει και η αντίθετη περίπτωση: ορισμένα ονόματα αντιστοιχούν σε περισσότερες από μία ημερομηνίες, ανάλογα με τον ομώνυμο άγιο που επιλέγεται. Εκεί αποφασίζει συνήθως η οικογενειακή παράδοση. Αν δεν ξέρετε πότε γιορτάζει κάποιος, το πιο σίγουρο είναι να ρωτήσετε τον ίδιο ή την οικογένειά του.

Πώς γιορτάζεται μια ονομαστική εορτή στην Ελλάδα

Παραδοσιακά, όποιος γιορτάζει κρατά «ανοιχτό σπίτι». Φίλοι και συγγενείς περνούν χωρίς πρόσκληση για να ευχηθούν «χρόνια πολλά». Στις μεγάλες πόλεις το έθιμο έχει αραιώσει, αλλά στην επαρχία παραμένει ζωντανό.

Ο εορτάζων προσφέρει κέρασμα, όπως γλυκά, κρασί ή λικέρ, στους επισκέπτες του. Είναι το αντίστροφο από τα γενέθλια, όπου το βάρος πέφτει στο δώρο. Οι πιο συνηθισμένες ευχές είναι «χρόνια πολλά» και «να χαίρεσαι το όνομά σου».

Τα δώρα είναι προαιρετικά. Συνηθίζονται κυρίως ανάμεσα σε στενούς συγγενείς και από γονείς και νονούς προς τα παιδιά. Η ονομαστική εορτή θεωρείται πιο «κοινοτική» γιορτή, όπου η ευχή και η παρέα μετρούν περισσότερο από το δώρο.

Όταν ο άγιος της ημέρας είναι πολιούχος ενός χωριού ή μιας ενορίας, γίνεται θεία λειτουργία και λιτανεία της εικόνας. Συχνά ακολουθεί πανηγύρι με μουσική, χορό και φαγητό στην πλατεία. Τα πανηγύρια αυτά είναι σημαντικό κομμάτι της τοπικής ζωής, κυρίως στα νησιά και στην επαρχία.

Συνοπτικά

Για να μάθετε τι γιορτή είναι σήμερα ή αύριο, αρκεί ένα ενημερωμένο εορτολόγιο που ακολουθεί το ημερολόγιο της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Οι περισσότερες γιορτές έχουν σταθερή ημερομηνία, ενώ όσες εξαρτώνται από το Πάσχα αλλάζουν κάθε χρόνο. Πολλές ημέρες τιμούν περισσότερους από έναν αγίους, οπότε αξίζει μια δεύτερη πηγή.

Η ονομαστική εορτή είναι διαφορετική από τις εθνικές επετείους και τις αργίες. Για όποιον δεν έχει όνομα στο εορτολόγιο υπάρχει πάντα η γιορτή των Αγίων Πάντων. Αν ελέγχετε τακτικά και την επόμενη μέρα, θα προλαβαίνετε να ευχηθείτε εγκαίρως.

Επιστροφή στην κατηγορία Ημερολόγιο και ώρα

Σχετικά άρθρα