Τι μέρα είναι και πόσο έχει ο μήνας

Όταν αναρωτιέσαι τι μέρα είναι σήμερα και πόσο έχει ο μήνας, η πιο γρήγορη απάντηση βρίσκεται σε οποιοδήποτε ημερολόγιο, στο κινητό ή στον υπολογιστή σου, αφού δείχνουν αυτόματα και τα δύο· αλλά υπάρχουν και απλοί τρόποι να τα υπολογίσεις μόνος σου, χωρίς να χρειάζεται να ψάξεις πουθενά. Παρακάτω θα δεις πώς λειτουργεί κάθε μέθοδος, γιατί κάποιοι μήνες έχουν 30 και άλλοι 31 μέρες, τι γίνεται με τον Φεβρουάριο τα δίσεκτα έτη, και πώς μπορείς να μάθεις και τη σημερινή γιορτή.

Πώς βρίσκεις τι μέρα της εβδομάδας είναι σήμερα

Ο πιο απλός τρόπος είναι να κοιτάξεις τη συσκευή σου: κινητό, tablet ή υπολογιστής συγχρονίζονται αυτόματα με το ρολόι του συστήματος και δείχνουν πάντα τη σωστή ημέρα, ημερομηνία και έτος. Αν όμως θέλεις να το υπολογίσεις χωρίς βοήθεια, μπορείς να ξεκινήσεις από μια σταθερή αναφορά που θυμάσαι —για παράδειγμα την Πρωτοχρονιά— και να μετρήσεις πόσες μέρες έχουν περάσει από τότε, διαιρώντας με το 7. Το υπόλοιπο της διαίρεσης σου δείχνει πόσες ημέρες μετά την αρχική εκείνη μέρα βρίσκεσαι.

Αυτή η λογική βασίζεται στο γεγορνός ότι η εβδομάδα επαναλαμβάνεται κάθε επτά ημέρες μέσα στο Γρηγοριανό ημερολόγιο, που χρησιμοποιείται σήμερα στην Ελλάδα και στις περισσότερες χώρες του κόσμου. Στην πράξη, βέβαια, ελάχιστοι κάνουν αυτόν τον υπολογισμό με το χέρι· χρησιμεύει κυρίως ως άσκηση κατανόησης ή όταν θέλεις να επαληθεύσεις μια ημερομηνία στο παρελθόν ή στο μέλλον, π.χ. σε ποια μέρα της εβδομάδας έπεφτε μια συγκεκριμένη γιορτή πριν από χρόνια.

Πόσο έχει ο μήνας: το κόλπο με τις αρθρώσεις

Για να θυμάσαι πόσες μέρες έχει κάθε μήνας χωρίς να ανοίγεις ημερολόγιο, υπάρχει ένα πρακτικό κόλπο που χρησιμοποιείται ευρέως: σφίγγεις τη γροθιά σου και μετράς τις αρθρώσεις και τα κενά ανάμεσά τους, ξεκινώντας από τον Ιανουάριο. Κάθε άρθρωση αντιστοιχεί σε μήνα με 31 μέρες, ενώ κάθε κοίλωμα ανάμεσα σε δύο αρθρώσεις αντιστοιχεί σε μήνα με 30 (ή λιγότερες, στην περίπτωση του Φεβρουαρίου).

Αν προτιμάς μια πιο άμεση αναφορά, δες τον παρακάτω πίνακα:

Παρατήρησε ότι Ιούλιος και Αύγουστος έχουν και οι δύο 31 μέρες στη σειρά, κάτι που σπάει το κανονικό μοτίβο εναλλαγής 31-30· αυτό οφείλεται σε ιστορικούς λόγους στο πώς διαμορφώθηκε το ημερολόγιο και όχι σε κάποιον μαθηματικό κανόνα.

Ο Φεβρουάριος και τα δίσεκτα έτη

Ο Φεβρουάριος είναι ο μόνος μήνας με μεταβλητό αριθμό ημερών: συνήθως έχει 28, αλλά κάθε τέσσερα χρόνια περίπου αποκτά μία επιπλέον, φτάνοντας τις 29. Αυτά τα χρόνια λέγονται δίσεκτα και υπάρχουν επειδή ο πραγματικός χρόνος που χρειάζεται η Γη για να κάνει μια πλήρη περιφορά γύρω από τον Ήλιο δεν είναι ακριβώς 365 ημέρες, αλλά λίγο παραπάνω· η επιπλέον αυτή μέρα «μαζεύεται» και προστίθεται περιοδικά για να μη μετατοπίζονται οι εποχές στο ημερολόγιο.

Ο βασικός κανόνας είναι απλός: ένα έτος είναι δίσεκτο αν διαιρείται ακριβώς με το 4. Υπάρχει όμως μια εξαίρεση για τα έτη που τελειώνουν σε δύο μηδενικά (όπως το 1900 ή το 2100): αυτά θεωρούνται δίσεκτα μόνο αν διαιρούνται και με το 400. Έτσι το 2000 ήταν δίσεκτο, ενώ το 1900 δεν ήταν. Στην πράξη, αν θες να μάθεις γρήγορα αν φέτος ο Φεβρουάριος έχει 28 ή 29 μέρες, αρκεί να διαιρέσεις τον αριθμό του έτους με το 4· αν βγαίνει ακέραιος αριθμός χωρίς υπόλοιπο, τότε έχει 29.

Τι γιορτή είναι σήμερα και τι γιορτή είναι αύριο

Πέρα από την ημέρα της εβδομάδας και τον αριθμό των ημερών του μήνα, πολύς κόσμος ψάχνει συχνά και τι γιορτή είναι σήμερα, δηλαδή ποιος άγιος ή ποια γιορτή τιμάται εκείνη τη μέρα στο ορθόδοξο εορτολόγιο. Αυτό δεν προκύπτει από κάποιον μαθηματικό υπολογισμό όπως η ημέρα της εβδομάδας, αλλά είναι καταγεγραμμένο σε σταθερό εορτολόγιο που αντιστοιχίζει σχεδόν κάθε ημερομηνία του χρόνου με ένα ή περισσότερα ονόματα.

Ο πιο πρακτικός τρόπος να το βρεις είναι να συμβουλευτείς ένα εορτολόγιο, είτε σε έντυπη μορφή είτε μέσα από εφαρμογή ή ιστοσελίδα που ενημερώνεται αυτόματα ανάλογα με την ημερομηνία. Αν θέλεις να μάθεις εκ των προτέρων και τι γιορτή είναι αύριο, η ίδια πηγή σου δίνει και αυτή την πληροφορία, αφού το εορτολόγιο καλύπτει όλο τον χρόνο και όχι μόνο τη σημερινή ημερομηνία.

Καλό είναι να θυμάσαι ότι κάποιες γιορτές είναι «σταθερές» (πέφτουν πάντα στην ίδια ημερομηνία, όπως τα Χριστούγεννα στις 25 Δεκεμβρίου), ενώ άλλες είναι «κινητές» και συνδέονται με το Πάσχα, το οποίο υπολογίζεται κάθε χρόνο διαφορετικά· γι' αυτό, όταν αναζητάς σήμερα τι γιορτή είναι γύρω από την περίοδο του Πάσχα, είναι καλύτερο να ελέγχεις πάντα το τρέχον έτος αντί να βασίζεσαι σε ημερομηνία που θυμάσαι από πέρσι.

Σε λίγα λόγια

Η ημέρα της εβδομάδας φαίνεται αυτόματα σε κάθε συσκευή, αλλά μπορείς και να την υπολογίσεις μετρώντας μέρες από μια σταθερή αφετηρία. Το πόσο έχει ο μήνας θυμάται εύκολα με το κόλπο των αρθρώσεων ή με έναν απλό πίνακα, ενώ ο Φεβρουάριος ξεχωρίζει επειδή αλλάζει ανάμεσα σε 28 και 29 μέρες ανάλογα με το αν το έτος είναι δίσεκτο. Τέλος, για να μάθεις ποια γιορτή τιμάται σήμερα ή αύριο, το εορτολόγιο παραμένει η πιο αξιόπιστη πηγή, ιδίως όταν πρόκειται για κινητές γιορτές που εξαρτώνται από το Πάσχα.